Custom ROMs

Custom ROMs

Το πιο ριζικό επίπεδο degoogling είναι η αντικατάσταση ολόκληρου του λειτουργικού συστήματος με ένα custom ROM βασισμένο στο AOSP, το οποίο δεν εξαρτάται (ή προσφέρει προαιρετικά) τα Google Play Services.

ROM	Χαρακτηριστικά	Επίπεδο privacy/security
GrapheneOS	Focus σε security & privacy hardening, official support μόνο για Google Pixel devices, δεν έχει microG (by design — προτείνει sandboxed Google Play compatibility layer, προαιρετικό)	Πολύ υψηλό (state of the art)
LineageOS	Ευρύτατη υποστήριξη συσκευών, community-driven, μπορεί να εγκατασταθεί με ή χωρίς gapps/microG	Μέτριο προς υψηλό, ανάλογα με config
CalyxOS	Παρόμοιο με GrapheneOS, αλλά έρχεται προεγκατεστημένο με microG by default, επίσης κυρίως για Pixel	Υψηλό
/e/OS	Focus σε “εύκολο” degoogled εμπειρία για μη τεχνικούς χρήστες, με microG και δικές του εναλλακτικές εφαρμογές, διαθέσιμο και σε προ-εγκατεστημένες συσκευές (Fairphone κ.ά.)	Μέτριο
DivestOS	Fork του LineageOS με focus σε security patches για παλαιότερες/μη υποστηριζόμενες συσκευές	Υψηλό (καλό για extending device lifespan)

Πράγματα που πρέπει να ξέρεις πριν κάνεις flash custom ROM

• Bootloader unlock: Απαραίτητο βήμα, αλλά σβήνει όλα τα δεδομένα της συσκευής (factory reset) και σε πολλές συσκευές (ειδικά Samsung στην Ευρώπη) μπορεί να ακυρώσει μόνιμα ορισμένες λειτουργίες ασφαλείας (π.χ. Samsung Knox καταστρέφεται μόνιμα με unlock).
• Compatibility: Δεν υποστηρίζονται όλες οι συσκευές. Έλεγξε λίστες υποστηριζόμενων συσκευών πριν αγοράσεις συσκευή με σκοπό το ROMing.
• Bricking risk: Λάθος διαδικασία μπορεί να καταστήσει τη συσκευή μη λειτουργική (“brick”). Πάντα ακολούθησε επίσημες οδηγίες του ROM project για το συγκεκριμένο μοντέλο.
• Εγγύηση: Το unlocking/flashing σχεδόν πάντα ακυρώνει την εγγύηση κατασκευαστή.

---

Επαλήθευση ROM downloads πριν το flash (integrity/verification)

Ένα κρίσιμο, συχνά παραλειπόμενο βήμα: πριν κάνεις flash οτιδήποτε στη συσκευή σου, βεβαιώσου ότι το αρχείο που κατέβασες είναι πραγματικά αυτό που νομίζεις — και όχι κατεστραμμένο, ή, στη χειρότερη περίπτωση, τροποποιημένο από τρίτο (π.χ. αν το κατέβασες από mirror ή μη-επίσημη πηγή).

Βασική διαδικασία

1. Κατέβασε πάντα από την επίσημη σελίδα του project (όχι από forums, YouTube links, ή APK mirror sites).

2. Το επίσημο site δίνει συνήθως ένα checksum (SHA-256 συνήθως) και/ή μια GPG/PGP signature δίπλα στο αρχείο.

3. Υπολόγισε το checksum του αρχείου που κατέβασες τοπικά και σύγκρινέ το:

   # Linux/macOS
   sha256sum image-filename.zip
   
   # Σύγκρινε με το checksum που δίνει το επίσημο site
   # Αν δεν ταιριάζουν byte-for-byte, ΜΗΝ προχωρήσεις σε flash

4. Αν το project παρέχει GPG signature (π.χ. GrapheneOS το κάνει αυτό συστηματικά για όλα τα releases), επαλήθευσε και την υπογραφή:

   # Παράδειγμα λογικής (τα ακριβή commands διαφέρουν ανά project)
   # Δες πάντα την επίσημη τεκμηρίωση:
   # https://grapheneos.org/verifying-installation
   gpg --verify factory-image.zip.sig factory-image.zip

5. Για συσκευές με Verified Boot (π.χ. Pixel με GrapheneOS/CalyxOS), το ίδιο το bootloader επαληθεύει την υπογραφή του OS σε κάθε boot — ένα επιπλέον, ισχυρότερο επίπεδο προστασίας από tampering μετά την εγκατάσταση.

Tip

Demo idea για workshop: Δείξε σκόπιμα ένα mismatch — κατέβασε (ή προσομοίωσε) ένα αρχείο με λάθος checksum, και δείξε πώς αποτυγχάνει η επαλήθευση. Πιο πειστικό από το να το πεις απλά θεωρητικά.